![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSCF0795.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Jeszcze kilka lat temu sztuka i rzemios\u0142o ludowe najcz\u0119\u015bciej kojarzy\u0142y si\u0119 ze star\u0105 drewnian\u0105 chatk\u0105 z okiennicami i siedz\u0105c\u0105 w niej przy kaflowym piecu staruszk\u0105 z chustk\u0105 na g\u0142owie. Z biegiem czasu nawet i ta dziedzina tw\u00f3rczo\u015bci zacz\u0119\u0142a zmienia\u0107 swoje oblicze, pr\u00f3buj\u0105c nad\u0105\u017cy\u0107 za wymogami, jakie stawia \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny. Sztuka ludowa powoli przestaje by\u0107 nieciekawym reliktem przesz\u0142o\u015bci i wpuszczaj\u0105c powiew \u015bwie\u017co\u015bci, stara si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 w sw\u00f3j \u015bwiat odbiorc\u00f3w XXI wieku.<\/p>\n
\u201eKrajka w nowoczesnej formie\u201d \u2013 pod takim has\u0142em jesieni\u0105 2017 roku odby\u0142y si\u0119 warsztaty dla m\u0142odzie\u017cy zorganizowane przez Wojew\u00f3dzki O\u015brodek Animacji Kultury w Bia\u0142ymstoku w ramach projektu \u201eKraina w\u0105tku i osnowy\u201d. To nie pierwszy raz, kiedy animatorzy kultury si\u0119gn\u0119li do tradycji i udowodnili, \u017ce to, co dawne, mo\u017ce by\u0107 ciekawe i atrakcyjne. Tym razem tematem przewodnim sta\u0142a si\u0119 krajka, czyli jedna z najstarszych form tkackich. Na poz\u00f3r zwyczajny, w\u0105ski pas materia\u0142u wytkany z we\u0142ny. Spotykany coraz rzadziej, niedoceniany, niekiedy ca\u0142kiem zapomniany. Dzi\u0119ki wiedzy instruktor\u00f3w oraz pomys\u0142owo\u015bci i zaanga\u017cowaniu m\u0142odych warsztatowicz\u00f3w krajka zyska\u0142a nowe oblicze i z pewno\u015bci\u0105 wielu nowych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w.<\/p>\n
G\u0142\u00f3wnym punktem warsztat\u00f3w i \u2013 jak si\u0119 okaza\u0142o \u2013 najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 sta\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego wykonania tradycyjnego pasa pod czujnym okiem instruktora. Opanowanie techniki tkania przy u\u017cyciu prostego narz\u0119dzia tkackiego, jakim jest bardko, szczeg\u00f3lnie w formie zabawy, to bardzo dobry wst\u0119p do pracy przy kro\u015bnie, bo zasady obowi\u0105zuj\u0105ce na warsztacie tkackim s\u0105 takie same. M\u0142odzie\u017c wykonuj\u0105c atrakcyjne dla nich przedmioty u\u017cytkowe, czyli krajkowe bransoletki i smycze, dowiedzia\u0142a si\u0119 przy okazji, czym jest w\u0105tek, osnowa i splot tkacki \u2013 poj\u0119cia na poz\u00f3r nieciekawe, a tak naprawd\u0119 b\u0119d\u0105ce podstaw\u0105, od kt\u00f3rej mo\u017cna przej\u015b\u0107 ju\u017c do tkania. T\u0119 cech\u0119 \u015bwiadomie wykorzystali animatorzy WOAK, aby poprzez zabaw\u0119 wprowadzi\u0107 najm\u0142odszych w magiczny \u015bwiat \u201eKrainy w\u0105tku i osnowy\u201d. Spotkania pokaza\u0142y m\u0142odym ludziom, \u017ce\u00a0 aby co\u015b wytka\u0107, niepotrzebne s\u0105 w\u0142a\u015bciwie \u017cadne specjalistyczne narz\u0119dzia. Gminy Korycin i Jan\u00f3w zosta\u0142y wybrane do wsp\u00f3\u0142pracy nieprzypadkowo. To w\u0142a\u015bnie tamte tereny posiadaj\u0105 najciekawsze tradycje zwi\u0105zane z krajkami i to tam do dzi\u015b krajek jest najwi\u0119cej.<\/p>\n
\u201eKrajka to dobry wst\u0119p, aby oswoi\u0107 m\u0142odych ludzi z tradycjami tkackimi. S\u0142ysz\u0105 oni o tkaninie dwuosnowowej i wydaje im si\u0119 to nie do ogarni\u0119cia. S\u0142yszeli has\u0142o, wiedz\u0105, \u017ce to jest wa\u017cne, ale sam idea, \u017ce mog\u0105 to robi\u0107 albo \u017ce te tradycje s\u0105 takie bogate i mog\u0105 sami w domu spr\u00f3bowa\u0107 co\u015b wytka\u0107, jest dla nich nieosi\u0105galna. A tak naprawd\u0119 niewiele potrzeba, aby si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a Edyta Wi\u015bniewska z Muzeum Ziemi Sok\u00f3lskiej, prowadz\u0105ca warsztaty.<\/p>\n
Wyb\u00f3r krajki jako tematu wiod\u0105cego nie by\u0142 przypadkowy. Na wsp\u00f3\u0142czesnej podlaskiej wsi ju\u017c tylko nieliczne grono os\u00f3b pami\u0119ta, jak wiele zastosowa\u0144 mia\u0142a w XIX i jeszcze na pocz\u0105tku XX wieku. Dawna krajka posiada\u0142a swoj\u0105 symbolik\u0119 i znaczenie, o kt\u00f3rych niestety ma\u0142o os\u00f3b ma dzi\u015b poj\u0119cie. Wiejskiej religijno\u015bci zawdzi\u0119czamy to, \u017ce zachowa\u0142a si\u0119 chocia\u017c ma\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 bogatej tradycji tkackiej w postaci wi\u0105zanki zb\u00f3\u017c przystrajanej kwiatami w \u015bwi\u0119to Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny \u2013 zwyczaju pi\u0119knie praktykowanego szczeg\u00f3lnie w Janowie oraz Korycinie. Niestety, nast\u0119puje utrata i tego znaczenia krajki. Coraz cz\u0119\u015bciej zast\u0119puje si\u0119 j\u0105 tasiemk\u0105 lub innym skrawkiem materia\u0142u.<\/p>\n
Jeszcze do lat 50. XX wieku panna m\u0142oda wr\u0119cza\u0142a krajki go\u015bciom weselnym. Kolorowe pasy wykorzystywano, kiedy jechano \u201ew kumy\u201d, do rodzic\u00f3w chrzestnych dziecka. S\u0142u\u017cy\u0142y te\u017c do obwi\u0105zywania noworodka, bo jak wierzono, chroni\u0142o to zar\u00f3wno od wszelkich chor\u00f3b, jak te\u017c \u201ez\u0142ych oczu\u201d czy zarazy. Tkanin\u0105 obdarowywano tak\u017ce ksi\u0119dza odwiedzaj\u0105cego swoich parafian po kol\u0119dzie. Tych oraz wielu innych ciekawostek z zaciekawieniem wys\u0142ucha\u0142a m\u0142odzie\u017c podczas teoretycznej cz\u0119\u015bci warsztat\u00f3w.<\/p>\n
Trudnego zadania polegaj\u0105cego na \u201eodkopaniu\u201d zapomnianej na naszym terenie krajki podj\u0119\u0142a si\u0119 prowadz\u0105ca warsztaty, Edyta Wi\u015bniewska.\u00a0 Jak sama podkre\u015bla, by\u0142 to ostatni moment, aby dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej od os\u00f3b, kt\u00f3re tka\u0142y b\u0105d\u017a tkaj\u0105 j\u0105 nadal i kt\u00f3re pami\u0119taj\u0105 jej dawne wzornictwo oraz przeznaczenie. 15 grudnia 2017 roku w Izbie Tkactwa Dwuosnowowego w Janowie odby\u0142a si\u0119 promocja publikacji \u201eKrajki \u2013 tkane pasy z terenu Sok\u00f3lszczyzny\u201d.<\/p>\n
\u201eZ jednej strony chcia\u0142am opowiedzie\u0107 o historii, jak to si\u0119 robi, ale te\u017c jakie wzory obowi\u0105zywa\u0142y na naszym terenie.\u00a0 Krajk\u0105 nikt si\u0119 za bardzo nie interesowa\u0142, stanowi\u0142a dodatek, powstawa\u0142a przy okazji wykonywania wi\u0119kszych i bardziej warto\u015bciowych tkanin. W okolicach Janowa takie pasy wykonywano z resztek prz\u0119dzy dywan\u00f3w, na przyk\u0142ad dwuosnowowych. Kolorystyka krajek w tych okolicach r\u00f3wnie\u017c\u00a0 by\u0142a nieco powi\u0105zana z kolorami wykonywanych tkanin\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a podczas spotkania autorka.<\/p>\n
Jest to pierwsze tego typu wydawnictwo. Powsta\u0142o w ramach projektu \u201eKrajka \u2013 zachowaj od zapomnienia\u201d, realizowanego przez Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne, dofinansowane przez Wojew\u00f3dztwo Podlaskie. Bazuje na materia\u0142ach zebranych przez Edyt\u0119 Wi\u015bniewsk\u0105 w 2016 roku w ramach stypendium Marsza\u0142ka Wojew\u00f3dztwa Podlaskiego.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/20170920_162040.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/20170920_162130.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/20170920_170733.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/20170920_175258.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSC01705.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSC01749.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSC01755.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSC01757.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSC01763.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSC01772.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/dwuosnowowa.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/12\/DSC01776.jpg\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jeszcze kilka lat temu sztuka i rzemios\u0142o ludowe najcz\u0119\u015bciej kojarzy\u0142y si\u0119 ze star\u0105 drewnian\u0105 chatk\u0105 z okiennicami i siedz\u0105c\u0105 w niej przy kaflowym piecu staruszk\u0105 z chustk\u0105 na g\u0142owie. Z biegiem czasu nawet i ta dziedzina tw\u00f3rczo\u015bci zacz\u0119\u0142a zmienia\u0107 swoje oblicze, pr\u00f3buj\u0105c nad\u0105\u017cy\u0107 za wymogami, jakie stawia \u015bwiat wsp\u00f3\u0142czesny. Sztuka ludowa powoli przestaje by\u0107 nieciekawym […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-856","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=856"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":869,"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/856\/revisions\/869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dwuosnowowa.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}